Um mig

Númer mitt á kjörseðlinum er 7264 fyrir þá sem vilja skrifa þetta hjá sér strax.

Ég er fæddur 1959 í Reykjavík, ólst upp í Kópavogi en hef búið í fæðingarbænum í 27 ár.

Fjölskylda

Við Iðunn giftum okkur 1983 og eigum þrjá, nokkurn veginn fullorðna, syni, Andrés Helga, Guðjón Heiðar og Viktor Orra. Foreldrar voru Polly Sæmundsdóttir (1917-2008) og Guðjón Kristinsson (1920-1998). Systkinin eru Eygló og Kristinn og tengdaforeldrarnir Sylvía og Magnús.

Störf

Ég hef unnið við hönnun og þróun hugbúnaðarkerfa frá 1983, sjálfstætt, hjá VKS, Kuggi, Símanum, Anza og nú hjá Staka. Meðal verkefna eru yfir 20 útsendingar kosningasjónvarps þar sem við sáum um hugbúnaðinn sem reiknar út og birtir grafískar upplýsingar.

Áhugamálin

Áhugamálin fyrst og fremst tónlist, sem brýst út í Fræbblunum, en svo má nefna fótbolta, skák, matargerð, vín, bjór, bridge, kvikmyndir, bækur, jafnvel póker.

Spila fótbolta á hverjum mánudegi yfir veturinn með Postulunum (nei, ekki trúartengt). Spilaði með yngri flokkum Breiðabliks og er enn Bliki og leyni ekkert ánægjunni með fyrsta Íslandsmeistarartitil karlaliðsins.

Sambindið er ómissandi félagsskapur nokkurra vina nánast frá því í barnaskóla og Gout-On-Va er matarklúbbur sem kann ekki á dagatal.

Ég er meðlimur í Siðmennt og Vantrú.

Hvernig stjórnarskrá

Ef þannig tekst til að til verði ný stjórnarskrá sem almenn sátt er um og farið verður eftir, þá verð ég sáttur. Hún þarf að vera einföld, skýr og skiljanleg.

Takist þetta verð ég sáttur þó svo að einhver einstök málefni gangi ekki eftir.

Hvers vegna ég vil taka þátt

Mér finnst þetta í fyrsta lagi spennandi, þeas. að taka þátt í að skrifa góða stjórnarskrá. Við svona vinnu skiptir ekki bara máli að hafa skoðanir heldur líka að hlusta og vera tilbúinn að skipta um skoðun ef ný og betri rök eða nýjar upplýsingar koma fram.

Þá vona ég að áratuga reynsla af hönnun og þróun tölvukerfa nýtist við þessa vinnu. Það skiptir máli að geta unnið úr óskipulegum og ómarkvissum hugmyndum og upplýsingum. Það þarf líka að vera hægt að sjá fyrir mögulega galla og sjá fyrir hættu á misskilningi og misnotkun.

Hvað á að vera í stjórnarskrá

Hlutverk stjórnarskrár er þríþætt að mínu viti.

Að vera rammi utan um lög og lagasetningu, að skilgreina stjórnsýslu
Að skilgreina hvaða þætti stjórnkerfið skiptist, hvert er vald og hvert er ábyrgð hvers þáttar.
Að tryggja mannréttindi, jafnræði og frelsi.

Mínar áherslur

Ég kem til með að leggja mikla áherslu á að eftirfarandi atriði gangi eftir við gerð nýrrar stjórnarskrár.

Að skipting valdsins verði tryggð, jafnvel finnst mér fjórskipting koma sterklega til greina.
Aðskilnaður ríkis og kirkju er sjálfkrafa afleiðing af jafnrétti til lífsskoðana.
Að tryggja mannréttindi, jafnræði og frelsi (já, endurtekið frá fyrri kafla).
Opna fyrir beint lýðræði, til dæmis með persónukjöri og þjóðaratkvæðagreiðslur.
Skilgreina meðferð og umgengni um auðlindir.

Hvað er að núverandi stjórnarskrá?

Það er nokkuð margt að núverandi stjórnarskrá, hún er kannski ekki handónýt, en mjög margt sem betur má fara. Hér til hliðar er vísað í nokkrar greinar, en sem dæmi má nefna:

Mörg atriði eru í raun verðlaust því tekið er fram jafnharðan að þeim megi breyta með lögum.
Vísað er í hluti sem ekki eru skilgreindir nánar eða verða hugsanlega ekki til.
Ákvæði um vald forseta eru misvísandi og vísa jafnvel í hring.
Óþarfa og ómarkvisst spjall hefur ratað inn í stjórnarskrána.
Smáatriði eru tilgreind sem nægir að ákveða í lögum.
Jafnvel lögfræðingar virðast ekki skilja hana, því talsvert er deilt um meðal þeirra hvernig á að skilja lykilatriði. Ég segi jafnvel lögfræðingar vegna þess að þeir hafa jú lært þetta.

Tenglar

Held úti bloggsíðu á Eyjunni, auðvitað með Facebook síðu, sérstaka Facebook síðu fyrir stjórnlagaþingið og er að reyna að komast af stað með Twitter.

Vefur stjórnarskrárfélagins er hér og vefur kjörstjórnar er hér.

Greinar

Hér eru nokkrar greinar sem tengjast gerð nýrrar stjórnarskrár ýmist beint eða óbeint.

Spurningar

.. til þeirra sem telja ekkert að stjórnarskránni á Eyjunni.

Er stjórnlagaþing rétt leið?

Setti inn tvær færslur á sitt hvora síðuna um svipað efni, þeas. hvort stjórnlagaþing sé rétta leiðin til að breyta stjórnarskránni, annars vegar á Vísi og hins vegar á Mbl.

Að skipa ráðherra

Búinn að ákveða að skipa mig sjálfan sem ráðherra hér.

Hvers vegna hræðsla við að breyta?

Vangaveltur um óttann við breytta stjórnarskrá er hér.

Meira um beint lýðræði

Vangaveltur um beint lýðræði

Stutt svar um hvers vegna er rétt að skrifa stjórnarskrá er hér.

Almennt um stjórnarskrárskrif

Almennar vangaveltur um stjórnarskrá er í þessari grein.

Ríki og kirkja

Meira um ríki og kirkju hér.

Samfélagssáttmáli

Hugmyndir um hvert hlutverk og tilgangur stjórnarskrárinnar á að vera er hér.

Stjórnarskráin og EBS

Að afstaðan til ESB skiptir í rauninni ekki máli fyrir vinnu við nýja stjórnarskrá, sbr. hér.

Krossapróf DV

Fjalla aðeins um kosti og galla krossaprófs DV í þessari grein.

Beint lýðræði

Skýri hugmyndir um beint lýðræði í þessari grein.

Markmið og aðferðir

Velti fyrir mér nálgun um hvaða nálgun er heppilegust við að skrifa stjórnarskrá í þessari grein.

Um þátt fjölmiðla

Er að kvarta undan áhugaleysi og ráðleysi fjölmiðla í þessari grein.

Framboðsnúmer

Nokkur ráð til að muna númerið mitt eru hér.

Gallagripurinn stjórnarskráin

Lykilatriði varðandi eiginleika stjórnarskrár er að mínu viti að hún sé ótvíræð, læsileg, skiljanleg, óháð túlkun, tímalaus, skorinorð, hnitmiðuð og heildstæð. Það vantar aðeins upp á að núverandi stjórnarskrá uppfylli þetta, sbr. sb. grein.

Mannréttindi í stjórnarskrá

Það er hins vegar ekkert einfalt að skilgreina mannréttindi í stuttu, einföldu og auðskiljanlegu máli. Ég hallast að því að ganga út frá "gullnu reglunni", það er að segja að einungis megi takmarka rétt einstaklings þegar hann er farinn að ganga á rétt annarra, sbr. grein.

Fjórskipting valds

Hvernig væri að fá forsetanum það hlutverk að vera yfirmaður eftirlitsvalds og dómsvalds? Í stað þess að dómsmálaráðherra skipi dómara að fenginni umsögn þá verði þetta hlutverk forseta án aðkomu ráðherra, sbr. grein.

Þörf að endurskrifa stjórnarskrána

Stundum gerist það í hugbúnaðargeiranum að mjög gömul kerfi sitja með eiginlega sem ekki eru notaðir og enginn veit hvers vegna aðrir hlutar hafa ratað þarna inn. Á endanum er einfaldara að byrja upp á nýtt og hreinskrifa kerfið, sbr. grein.

Stjórnarskráin, önnur nálgun

Í stað þess að vera að hluta til lög og að hluta til skilgreining á hvað má vera í lögum, finnst mér koma til greina að stjórnarskráin væri eingöngu fyrirmæli um hvernig lög eigi að vera, sbr. grein.

Aðskilnaður kirkju og ríkis

Það er lykilatriði að stjórnvöld og ríki geri ekki upp á milli mismunandi lífsskoðana. Þar sem trúfrelsi ríkir gengur augljóslega ekki að ein kirkja sé rekin af almannafé, sbr. Greinin er grein.

Spurningar fyrir stjórnlagaþing

Ég tók þátt í að undirbúa nokkurs konar "mini" þjóðfund um stjórnarskrána í vor, sbr. grein.

Stjórnlagaþing, framboð

Sú spurning var höfð eftir ónefndum lögfræðingi hvort fólk héldi virkilega að stjórnarskráin ætti að vera plagg sem almenningur gæti lesið og skilið, mitt svar er "já", sbr. grein.

Rökleysan gegn persónukjöri

Persónukjör var slegið af vegna ótta við að hlutfall kynja verði ójafnt. Greinin er hér.

Svör við spurningum sem borist hafa

Hér eru spurningar sem mér berast og svör við þeim

Hver er afstaða þín til stofnfrumurannsókna?

Hlynntur, hef amk. engin rök séð sem mæla á móti
Hver er afstaða þín til tæknifrjóvgana?

Hlynntur
Hver er afstaða þín til fóstureyðinga?

Sáttur við þau lög sem gilda í dag, en gæti auðvitað mátt endurskoða einhver ákvæði
Hver er afstaða þín til líknardrápa?

Hlynntur enda sé vilji viðkomandi skýr. Ekki viss um að aðrir megi taka þessa ákvörðun
Hver er afstaða þín til dauðarefsinga?

Andvígur, undantekningarlaust
Hver er afstaða þín til staðgöngumæðrunar?

Hlynntur
Mig langar að vita hvaða skoðun þú hefur um þann hluta friðhelgi einkalífsins sem er skilgreindur í stjórnarskránni. Hér á Íslandi virðist lögreglan geta stoppað alla hvenær sem er og kallað það reglubundið eftirlit.

Skal játa að ég hef ekki hugsað út í þessu tilteknu dæmi. Kannski vegna þess að ég er sjálfur til í að sýna skilríki hvenær sem er og tilbúinn að blása í blöðru ef þess er óskað. En, sennilega er rétt hjá þér að þetta getur verið óþarfa ónæði og rétt að gera kröfu um rökstuddan grun um afbrot.
Telur þú þörf á að breyta 62. gr. stjórnarskrárinnar grein? Ef svo er hvernig?

Ég legg mikla áherslu á að afnema samband ríkis og kirkju, þarna komi einfaldlega grein sem segir eitthvað á þeim nótum að öll trúar- og lífsskoðunarfélög skuli vera jöfn að lögum og að ríki og opinberir aðlar gæti hlutleysis í trúmálum - endanlegt orðalag er eitthvað sem má auðvitað skoða.
Hver er afstaða þín til núverandi sambands ríkis og þjóðkirkju?

Ég vil afnema það með öllu, greiðslu sóknargjalda, launagreiðslur til starfsmanna kirkjunnar og stöðu þeirra sem embættismanna. Það er hins vegar mikilvægt að fram komi að ég hef ekkert á móti starfsemi kirkjunnar, hún má að sjálfsögðu vera til staðar fyrir þá sem það vilja. Ég vil einungis að aðild að trúfélagi eða lífsskoðunarfélag sé frjálst val hvers og eins - óháð ríkisrekstri, almennafé og opinberum stofnunum. Þá geri ég mér grein fyrir að þessu fyrirkomulagi verður ekki breytt með einu pennastriki og sjálfsagt að skoða uppgjör og aðlögunartíma þannig að sátt verði um framhaldið.
Finnst þér rétt að binda í stjórnarskrá ákvæði um almannarétt almennings til ferðalaga og nýtingar? Mér finnst rétt að í stjórnarskrá séu ákvæði um frelsi, þar með talið ferðafrelsi.

Ég er ekki viss um til hvers konar nýtingar er verið að vísa, en ef ég skil rétt þá ætti þetta heima í kafla um auðlindir, náttúruvernd og sjálfbærni.

Munt þú styðja tillögur þess efnis að umhverfisverndarákvæði verði bætt við íslensku stjórnarskrána, náir þú kjöri til stjórnlagaþings?

Já. Hins vegar er é ekki víst að ég vilji ganga eins langt og margir aðrir. Kannski er aðalatriðið að reyna að halda jafnvægi, ef framkvæmdir kalla á breytingar þá sé bætt fyrir þær eins og hægt er. Klárlega vil ég sjá þarna almennt ákvæði og þá hugsun að taka tillit til umhverfisins og að hver kynslóð gangi ekki á rétt þeirra sem á eftir koma.
Ert þú hlynntur / hlynnt aðild Íslands að Evrópubandalaginu?

Hef ekki myndað mér endanlega skoðun og vil vinna stjórnarskrá án tillits til hvort hún falli að mögulegum samningum við Evrópubandalag.
Ert þú hlynntur / hlynnt jafnri kennslu allra trúarbragða í grunnskólum?

Já, svo framarlega sem um fræðslu en ekki trúboð er að ræða, mjög mikilvægt að fræða líka um aðrar lífsskoðanir en trú, sbr. Siðmennt.
Ert þú hlynntur / hlynnt kristnifræði kennslu í grunnskólum umfram önnur trúabrögð?

Kannski er óhjákvæmilegt að kristni verði eitthvað fyrirverðameiri vegna sögunnar, aðalatriði er að fræða, og jafnræðis sé gætt.
Ert þú tilbúinn til að vinna að þerri breytingu að ríkisvaldið geti ekki lögbundið landsmenn til að greiða í lífeyrissjóði án þess að ábyrgjast innistæðuna og verðgildi hennar?

Skal játa að ég hef ekki hugsað þetta á þessum nótum, en hljómar skynsamlega, er sem sagt ekki búinn að skoða mótrök.
Ertu hlynntur / hlynnt því að það verði einn lífeyrissjóður fyrir alla landsmenn og að þar verði fullkomins janræðis gætt?

Kannski skiptir mestu máli að jafnræðis sé gætt, hvaða leið er farin er kannski útfærsluatriði.
Ert þú tilbúinn til að vinna að því að verðtrygging húsnæðislána verði afnumin?

Verðtrygging er ekki góð aðferð en mér finnst þetta ekki eiga heima í stjórnarskrá.
Ert þú hlynntur því að verðtrygging allra lána verði ólögmæt?

Nei, þetta er atriði sem á ekki heima í stjórnarskrá.
Ert þú þeirrar skoðunnar að auðlindir Íslands séu eign þjóðarinnar, svo sem vatn, olía og sjávarfang í landhelginni.

Já
Ert þú hlynntur / hlynnt hvalveiðum Íslendinga?

Á ekki heima í stjórnarskrá.
Telur þú að flugvölurinn eigi að vera í Reykjavík til frambúðar?

Á ekki heima í stjórnarskrá.
Telur þú að landið eigi að vera eitt kjördæmi?

Vægi atkvæða á að vera jafnt, eitt kjördæmi er ein aðferð, en ekki endilega sú besta, svo framarlega sem jafnt vægi er tryggt í stjórnarskrá finnst mér kjördæmaskipun eiga heima í lögum.